AEON Việt Nam thúc đẩy tiêu dùng bền vững trong ngành bán lẻ hiện đại

Bán lẻ và vai trò trong chiến lược tăng trưởng xanh quốc gia

Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021–2030 do Chính phủ ban hành đã xác định tiêu dùng bền vững là một trong những trụ cột quan trọng để hướng đến mô hình phát triển kinh tế ít phát thải và thân thiện với môi trường. Trong bối cảnh đó, khu vực bán lẻ được xem là mắt xích có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi tiêu dùng của hàng triệu người dân mỗi ngày. Từ việc lựa chọn sản phẩm, hình thức đóng gói cho đến quy trình thanh toán, mọi điểm chạm trong chuỗi bán lẻ đều có thể góp phần định hình thói quen “sống xanh” nếu được thiết kế có chủ đích.

Là một trong những hệ thống bán lẻ lớn tại Việt Nam, AEON Việt Nam xác định tiêu dùng bền vững không chỉ là trách nhiệm xã hội mà còn là định hướng phát triển dài hạn. Ngay từ khi khai trương trung tâm bách hóa tổng hợp và siêu thị đầu tiên vào năm 2014, doanh nghiệp đã từng bước xây dựng lộ trình cắt giảm rác thải nhựa, điều chỉnh mô hình vận hành và đưa các sáng kiến môi trường vào hoạt động kinh doanh thường nhật. Cách tiếp cận này cho thấy vai trò của doanh nghiệp bán lẻ không dừng ở việc cung cấp sản phẩm, mà còn góp phần dẫn dắt thị trường chuyển dịch theo hướng xanh hơn.

Lộ trình giảm rác thải nhựa và thay đổi hành vi tiêu dùng

Việt Nam là quốc gia có đường bờ biển dài cùng hệ thống sông hồ dày đặc, nơi sinh kế của nhiều cộng đồng phụ thuộc trực tiếp vào nguồn nước. Ô nhiễm nhựa, đặc biệt từ túi ni lông và các sản phẩm dùng một lần, đã và đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái và đời sống kinh tế. Trong bối cảnh đó, ngành bán lẻ – nơi tiêu thụ và phân phối lượng lớn bao bì nhựa – được kỳ vọng sẽ tiên phong trong việc thay đổi.

Từ năm 2014, 100% túi ni lông bao gói hàng hóa tại hệ thống siêu thị của AEON Việt Nam được chuyển sang loại túi phân hủy sinh học. Bước chuyển này đặt nền móng cho chuỗi sáng kiến giảm thiểu nhựa dùng một lần về sau. Đến năm 2019, doanh nghiệp triển khai dự án giảm rác thải nhựa với trọng tâm là hỗ trợ khách hàng và nhân viên hình thành thói quen tiêu dùng bền vững, trong đó khuyến khích mang túi cá nhân khi mua sắm được xem là giải pháp thiết thực.

Một trong những sáng kiến đáng chú ý là chương trình “Cho thuê túi môi trường – Rent a bag”, triển khai từ tháng 6/2022. Theo đó, khách hàng có thể mượn túi vải thân thiện với môi trường khi mua sắm, với mức đặt cọc từ 3.000 đến 5.000 đồng. Mô hình này giúp giảm nhu cầu sử dụng túi ni lông ngay tại điểm bán mà vẫn đảm bảo sự tiện lợi cho người tiêu dùng. Chỉ riêng năm 2022, số lượng túi được khách hàng thuê đã đạt khoảng 10.000 lượt, trong khi tổng số giao dịch không sử dụng túi ni lông trên toàn hệ thống vượt mốc 1 triệu giao dịch. Các con số này cho thấy sự thay đổi hành vi tiêu dùng có thể đạt được khi doanh nghiệp tạo điều kiện thuận lợi và truyền thông rõ ràng về lợi ích môi trường.

Ưu đãi xanh và tối ưu quy trình vận hành nội bộ

Bên cạnh việc cung cấp lựa chọn thay thế, AEON Việt Nam còn áp dụng các cơ chế khuyến khích trực tiếp để thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Khách hàng từ chối túi ni lông được hoàn trả chi phí tương đương khoảng 1.000 đồng cho mỗi túi không sử dụng. Đồng thời, hệ thống thiết lập các quầy thanh toán ưu tiên dành cho khách hàng không dùng túi nhựa. Với mỗi đơn hàng trên 300.000 đồng, một túi sinh thái được tặng kèm như một phần quà khuyến khích.

Song song đó, doanh nghiệp đầu tư vào đào tạo nhân viên thu ngân nhằm cải tiến quy trình bao gói hàng hóa. Việc sắp xếp, phân loại và đóng gói hợp lý giúp tối ưu số lượng túi sử dụng cho mỗi giao dịch. Nhờ điều chỉnh này, lượng túi ni lông trung bình trên mỗi hóa đơn đã giảm từ 5 xuống còn 3. Thay đổi tuy nhỏ ở từng giao dịch nhưng mang lại tác động đáng kể khi nhân lên hàng triệu lượt mua sắm mỗi năm.

Ngoài túi ni lông, nhiều hạng mục khác trong siêu thị cũng được thay thế bằng vật liệu thân thiện hơn. Tại khu vực bánh mì, túi nhựa phân hủy sinh học được thay bằng túi giấy. Ở khu ẩm thực tự chọn, ly giấy, tô bã mía dần thay thế ly và tô nhựa. Từ năm 2019, các sản phẩm nhựa dùng một lần như ống hút nhựa, ly, tô, đĩa nhựa không còn được bày bán; thay vào đó là sản phẩm làm từ giấy, bột gạo, bột bắp hoặc bã mía. Hệ thống tích điểm thành viên cũng chuyển dần sang ứng dụng điện tử, hạn chế sử dụng thẻ cứng truyền thống. Những thay đổi đồng bộ này góp phần hình thành hệ sinh thái bán lẻ giảm nhựa, nơi yếu tố môi trường được tích hợp vào cả sản phẩm lẫn quy trình vận hành.

Định hướng dài hạn và tác động lan tỏa thị trường

Trong chiến lược phát triển của mình, AEON Việt Nam khẳng định mục tiêu nâng cao phong cách sống hàng ngày cho khách hàng và đóng góp vào sự phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam thông qua hoạt động bán lẻ bền vững. Việc cải tiến và đa dạng hóa mô hình kinh doanh theo hướng thân thiện môi trường không chỉ đáp ứng yêu cầu của chính sách quốc gia mà còn phù hợp với xu hướng tiêu dùng mới, khi người dân ngày càng quan tâm đến tác động sinh thái của mỗi lựa chọn mua sắm.

Ở góc độ thị trường, các sáng kiến giảm nhựa và khuyến khích tiêu dùng xanh của AEON Việt Nam cho thấy vai trò của một thương hiệu dẫn dắt bền vững trong ngành bán lẻ hiện đại. Khi hệ thống siêu thị lớn chủ động thay đổi, nhà cung cấp buộc phải thích ứng với tiêu chuẩn mới về bao bì và vật liệu; người tiêu dùng dần hình thành thói quen từ chối sản phẩm gây hại cho môi trường. Sự thay đổi vì thế không chỉ dừng ở phạm vi một doanh nghiệp mà lan tỏa sang toàn bộ chuỗi giá trị.

Với quá trình triển khai liên tục trong nhiều năm, AEON Việt Nam từng bước xây dựng hình ảnh thương hiệu dẫn dắt bền vững gắn với tiêu dùng có trách nhiệm. Từ túi phân hủy sinh học, chương trình thuê túi vải, quầy thanh toán ưu tiên cho khách hàng “sống xanh”, đến việc loại bỏ nhựa dùng một lần và số hóa tích điểm thành viên, các giải pháp được triển khai có hệ thống và nhất quán. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn, những mô hình như vậy góp phần tạo nền tảng cho một thị trường bán lẻ hiện đại, nơi lợi ích kinh doanh song hành cùng mục tiêu bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cộng đồng.