PRO Việt Nam 5 năm kiên định thúc đẩy kinh tế tuần hoàn vì một Việt Nam xanh

Ngày 14/10/2024, tại Trung tâm Hội nghị Thiskyhall Sala, Liên minh Tái chế Bao bì Việt Nam kỷ niệm tròn 5 năm thành lập, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn của ngành hàng tiêu dùng nhanh tại Việt Nam. Sự kiện không chỉ là dịp nhìn lại những kết quả đã đạt được mà còn tái khẳng định tầm nhìn dài hạn về một hệ sinh thái thu gom và tái chế bao bì bền vững, dễ tiếp cận và có khả năng nhân rộng.

Trong khuôn khổ lễ kỷ niệm, liên minh và các doanh nghiệp thành viên tổ chức triển lãm giới thiệu các mô hình kinh tế tuần hoàn tiêu biểu, đồng thời phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện tọa đàm về cơ hội và thách thức trong triển khai kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam. Đây được xem là diễn đàn mở nhằm kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội cùng thảo luận về tương lai của ngành tái chế trong bối cảnh quy định trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất chính thức có hiệu lực từ năm 2024.

Từ 9 thành viên sáng lập đến liên minh 30 doanh nghiệp

Thành lập ngày 21/6/2019 với 9 thành viên sáng lập là các doanh nghiệp trong và ngoài nước hoạt động trong lĩnh vực hàng tiêu dùng, PRO Việt Nam nhanh chóng mở rộng quy mô. Sau 5 năm, liên minh đã tăng lên 30 thành viên, bao gồm các công ty lớn trong lĩnh vực sản xuất bao bì, bán lẻ, nhập khẩu, thu gom và tái chế. Mỗi doanh nghiệp đều giữ vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị, góp phần hình thành hệ sinh thái tuần hoàn khép kín.

Ngay từ khi ra đời, PRO Việt Nam xác định sứ mệnh thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn thông qua việc làm cho quá trình thu gom và tái chế bao bì trở nên thuận tiện, hiệu quả và bền vững hơn. Ba chiến lược xuyên suốt của liên minh bao gồm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi người tiêu dùng, củng cố hệ thống thu gom sẵn có và phát triển nguồn lực ngành tái chế cả về quy mô lẫn chất lượng.

Cách tiếp cận này giúp PRO Việt Nam không chỉ là một tổ chức hợp tác ngành mà còn trở thành nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các tổ chức phi chính phủ. Thông qua đồng kiến tạo giá trị, liên minh góp phần lan tỏa thông điệp về tiêu dùng có trách nhiệm và giảm thiểu rác thải bao bì ra môi trường.

Đồng hành cùng Chính phủ triển khai EPR và 3R

Một trong những dấu ấn quan trọng của PRO Việt Nam trong 5 năm qua là sự tham gia tích cực vào quá trình xây dựng và triển khai quy định trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất. Liên minh đã đồng hành cùng cơ quan quản lý trong việc đóng góp ý kiến cho Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi năm 2020, đặc biệt ở nội dung liên quan đến EPR.

Song song đó, PRO Việt Nam tích cực phổ biến nguyên tắc 3R gồm giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế trong các chương trình truyền thông môi trường. Các chiến dịch tuyên truyền được triển khai rộng rãi nhằm khuyến khích phân loại rác tại nguồn, nâng cao hiệu quả thu gom và tạo điều kiện cho tái chế.

Trong hai năm thử nghiệm trước khi EPR chính thức có hiệu lực, liên minh đã thu gom và tái chế hơn 17.000 tấn bao bì các loại. Con số này cho thấy năng lực vận hành thực tế của mô hình hợp tác đa bên, đồng thời giảm đáng kể áp lực rác thải lên hệ thống xử lý đô thị.

Đặc biệt, Công ty Cổ phần Tái chế bao bì – PRO Việt Nam là đơn vị đầu tiên được Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố là tổ chức được ủy quyền thực hiện tái chế bao bì. Năm 2024, khi EPR bắt đầu áp dụng, PRO Việt Nam cam kết thu gom và tái chế khoảng 64.000 tấn bao bì theo ủy quyền của các thành viên, thể hiện quyết tâm biến tầm nhìn về một Việt Nam xanh sạch đẹp thành hành động cụ thể.

Liên minh doanh nghiệp và niềm tin từ thị trường

Điểm khác biệt của PRO Việt Nam nằm ở tinh thần hợp tác vượt qua cạnh tranh thị trường. Các doanh nghiệp thành viên cùng chia sẻ trách nhiệm, đồng đầu tư và phát triển giải pháp tái chế sáng tạo. Việc ngày càng nhiều sản phẩm mang logo PRO Việt Nam không chỉ thể hiện cam kết tuân thủ EPR mà còn góp phần xây dựng niềm tin nơi người tiêu dùng.

Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng bền vững ngày càng mạnh mẽ, những sáng kiến này giúp hình thành các thương hiệu dẫn dắt bền vững, nơi trách nhiệm môi trường trở thành một phần của chiến lược kinh doanh. Sự hiện diện của logo PRO Việt Nam trên bao bì sản phẩm cũng gửi đi thông điệp về minh bạch và cam kết dài hạn với cộng đồng.

Chủ tịch liên minh nhấn mạnh rằng những thành tựu đạt được trong 5 năm qua là kết quả của sự đồng lòng giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Việc thay đổi nhận thức về phân loại rác và tái chế bao bì là bước khởi đầu quan trọng cho hành trình dài hạn hướng tới kinh tế tuần hoàn.

Định hình giai đoạn phát triển tiếp theo

Trong giai đoạn tới, PRO Việt Nam đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng mạng lưới thành viên, củng cố hệ thống thu gom và nâng cao năng lực ngành tái chế. Liên minh kỳ vọng sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc chuẩn hóa quy trình, tăng cường minh bạch dữ liệu và thúc đẩy đầu tư vào công nghệ tái chế hiện đại.

Hành trình 5 năm qua cho thấy mô hình hợp tác đa bên có thể tạo ra tác động tích cực nếu được triển khai nhất quán và có chiến lược rõ ràng. Khi doanh nghiệp chủ động thực thi EPR và người tiêu dùng tham gia phân loại rác tại nguồn, vòng đời bao bì được kéo dài và giá trị tài nguyên được tái tạo.

Việc kiên định với tầm nhìn vì một Việt Nam xanh sạch đẹp không chỉ là cam kết của riêng PRO Việt Nam mà còn là xu hướng tất yếu của nền kinh tế. Trong tiến trình đó, liên minh đóng vai trò nền tảng để cộng đồng doanh nghiệp cùng hướng tới phát triển bền vững, góp phần đưa kinh tế tuần hoàn trở thành chuẩn mực thay vì ngoại lệ trong tương lai.