Hạ tầng sạc xe điện toàn cầu tăng tốc và vai trò dẫn dắt của các thương hiệu bền vững

Bức tranh toàn cầu về hạ tầng sạc xe điện năm 2025

Năm 2025 được xem là cột mốc quan trọng của ngành xe điện toàn cầu khi hạ tầng sạc bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh chưa từng có. Theo thống kê của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, hơn 1,3 triệu cổng sạc công cộng mới đã được đưa vào vận hành chỉ trong một năm, nâng tổng số điểm sạc toàn cầu lên mức đủ để hỗ trợ quy mô phương tiện điện ngày càng mở rộng. Tốc độ tăng trưởng khoảng 30% so với năm 2024 không chỉ phản ánh nhu cầu thị trường mà còn cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong ưu tiên chính sách của nhiều quốc gia, khi hạ tầng sạc được coi là điều kiện tiên quyết để xe điện có thể trở thành phương tiện phổ biến trong đời sống thường nhật.

Trong bối cảnh đó, hạ tầng sạc không còn đơn thuần là câu chuyện kỹ thuật, mà trở thành chỉ báo cho năng lực chuyển đổi xanh của mỗi nền kinh tế. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sự tiện lợi, tốc độ và độ phủ của trạm sạc, trong khi các nhà hoạch định chính sách xem đây là mắt xích quan trọng để đạt mục tiêu giảm phát thải trong giao thông. Cùng lúc, khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà sản xuất xe và đơn vị phát triển hạ tầng, đóng vai trò trung tâm trong việc hiện thực hóa các cam kết môi trường. Sự kết hợp giữa chính sách công và đầu tư tư nhân đang định hình một mô hình mới, nơi thương hiệu dẫn dắt bền vững trở thành động lực quan trọng thúc đẩy cả cung và cầu của thị trường xe điện.

Châu Âu và Trung Quốc với chiến lược tiêu chuẩn hóa và quy mô lớn

Tại châu Âu, năm 2025 ghi nhận nỗ lực rõ nét trong việc tiêu chuẩn hóa và mở rộng hạ tầng sạc theo hướng đồng bộ giữa các quốc gia thành viên. Đức nổi lên như một điển hình khi số lượng điểm sạc vượt mốc 88.000, tăng khoảng 40% so với năm trước. Đáng chú ý, tăng trưởng tập trung mạnh vào các trạm sạc nhanh và siêu nhanh dọc các hành lang giao thông chính, cho phép người dùng di chuyển đường dài với thời gian dừng sạc được rút ngắn đáng kể. Cách tiếp cận này phản ánh tư duy quy hoạch dài hạn, trong đó hạ tầng sạc được tích hợp vào hệ thống giao thông hiện hữu thay vì phát triển rời rạc.

Song song với Đức, Vương quốc Anh cũng đẩy nhanh tiến độ nhằm đạt mục tiêu 300.000 điểm sạc vào năm 2030. Đến cuối năm 2025, gần 88.000 điểm sạc đã đi vào hoạt động, trong đó trạm nhanh và siêu nhanh chiếm tỷ trọng ngày càng lớn. Gói hỗ trợ hàng trăm triệu bảng được chính phủ triển khai không chỉ nhằm rút ngắn thủ tục cấp phép mà còn khuyến khích khu vực tư nhân tham gia sâu hơn vào quá trình đầu tư. Ở góc độ chính sách, châu Âu đang cho thấy cách tiếp cận cân bằng giữa tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất và cơ chế hỗ trợ linh hoạt, tạo điều kiện để thị trường phát triển bền vững trong trung hạn.

Nếu châu Âu đại diện cho mô hình tiêu chuẩn hóa, Trung Quốc lại là ví dụ điển hình về quy mô và tốc độ. Đến cuối năm 2025, quốc gia này sở hữu hơn 20 triệu trạm sạc, trong đó gần 5 triệu trạm công cộng, phủ kín hầu hết các tuyến cao tốc và khu vực đô thị lớn. Công suất trung bình mỗi trạm tăng mạnh, cho phép phục vụ lượng lớn phương tiện năng lượng mới đang lưu thông. Việc tích hợp sạc nhanh, năng lượng tái tạo và pin lưu trữ cho thấy Trung Quốc không chỉ tập trung vào số lượng mà còn chú trọng đến hiệu quả vận hành và khả năng mở rộng trong tương lai.

Tuy vậy, quy mô lớn cũng đi kèm thách thức. Các chuyên gia chỉ ra rằng việc quá tải lưới điện tại một số khu vực và sự chênh lệch tiêu chuẩn kỹ thuật giữa các nhà sản xuất vẫn là vấn đề cần giải quyết. Dù vậy, với chính sách trợ cấp chi phí xây dựng và mục tiêu rút ngắn thời gian sạc xuống mức tiệm cận trải nghiệm đổ xăng truyền thống, Trung Quốc tiếp tục đóng vai trò đầu tàu trong quá trình phổ cập xe điện toàn cầu, đồng thời tạo áp lực cạnh tranh buộc các thị trường khác phải tăng tốc.

Các thị trường mới nổi và bài toán hạ tầng đi trước nhu cầu

Bên cạnh các nền kinh tế phát triển, năm 2025 cũng chứng kiến sự chuyển động mạnh mẽ tại các thị trường mới nổi, nơi xe điện được kỳ vọng giải quyết đồng thời bài toán môi trường và giao thông đô thị. Ấn Độ là ví dụ tiêu biểu khi số trạm sạc tăng gấp nhiều lần chỉ trong vài năm, đạt hơn 29.000 trạm vào cuối năm 2025. Việc tập trung triển khai tại các bang và thành phố lớn cho thấy chiến lược ưu tiên những khu vực có mật độ phương tiện cao, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa sang các khu vực khác.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh cũng làm lộ rõ những hạn chế về hạ tầng điện và quy hoạch không gian. Tỷ lệ trung bình hơn 200 xe trên một trạm sạc công cộng phản ánh khoảng cách lớn giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng hiện tại. Để giải quyết vấn đề này, chính phủ Ấn Độ đã đưa ra các gói ưu đãi thuế và hỗ trợ vốn nhằm thu hút khu vực tư nhân, đồng thời thử nghiệm các mô hình mới như trạm đổi pin cho xe điện công cộng. Đây được xem là giải pháp tình thế giúp giảm áp lực lên lưới điện và rút ngắn thời gian chờ sạc.

Câu chuyện của Ấn Độ phản ánh thách thức chung của nhiều nền kinh tế đang phát triển, nơi quá trình điện hóa giao thông diễn ra song song với việc hoàn thiện hạ tầng cơ sở. Việc lựa chọn đầu tư hạ tầng sạc đi trước hay theo sau nhu cầu thị trường đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, bởi mỗi quyết định đều tác động trực tiếp đến khả năng tiếp cận xe điện của người dân. Trong bối cảnh đó, vai trò của doanh nghiệp và các thương hiệu công nghệ trở nên đặc biệt quan trọng, khi họ không chỉ cung cấp giải pháp kỹ thuật mà còn góp phần định hình thói quen tiêu dùng mới.

Việt Nam trong dòng chảy chuyển dịch và vai trò của doanh nghiệp nội địa

Trong bức tranh toàn cầu, Việt Nam năm 2025 nổi lên như một thị trường đang trong giai đoạn hình thành hệ sinh thái hạ tầng sạc xe điện với sự tham gia tích cực của doanh nghiệp nội địa. Mạng lưới sạc phát triển nhanh chóng tại các đô thị lớn, khu dân cư và dọc các tuyến giao thông huyết mạch, tạo điều kiện thuận lợi cho cả ô tô và xe máy điện. Sự xuất hiện của các trạm sạc quy mô lớn với công suất cao cho thấy xu hướng đầu tư bài bản, hướng đến trải nghiệm người dùng và khả năng mở rộng trong tương lai.

Một điểm đáng chú ý là việc song song phát triển hai mô hình sạc và đổi pin, đặc biệt đối với xe máy điện. Mô hình đổi pin cho phép người dùng tiếp cận giải pháp nhanh chóng, giảm thời gian chờ và phù hợp với điều kiện đô thị đông đúc. Đây là cách tiếp cận linh hoạt, tận dụng lợi thế về mật độ phương tiện và thói quen di chuyển ngắn ngày của người Việt. Việc đặt mục tiêu mở rộng mạnh mẽ mạng lưới đổi pin trong năm 2026 cho thấy niềm tin vào tiềm năng tăng trưởng của phân khúc này.

Ở góc độ rộng hơn, sự phát triển của hạ tầng sạc tại Việt Nam phản ánh xu hướng doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình chuyển dịch xanh. Không chỉ dừng ở vai trò cung cấp sản phẩm, các doanh nghiệp còn đầu tư vào hạ tầng và dịch vụ đi kèm, qua đó định hình hành vi tiêu dùng bền vững. Trong bối cảnh chính sách quốc gia hướng đến giảm phát thải và phát triển giao thông xanh, mô hình này cho thấy khả năng hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh, nơi thương hiệu dẫn dắt bền vững không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành chiến lược phát triển dài hạn gắn với lợi ích kinh tế và xã hội.

Nhìn tổng thể, năm 2025 đánh dấu giai đoạn tăng tốc của hạ tầng sạc xe điện trên phạm vi toàn cầu, từ các thị trường phát triển đến những nền kinh tế mới nổi. Dù mỗi khu vực có cách tiếp cận khác nhau, điểm chung là sự thừa nhận vai trò then chốt của hạ tầng trong việc phổ cập xe điện. Khi bước sang năm 2026, khả năng duy trì đà tăng trưởng này sẽ phụ thuộc vào sự phối hợp giữa chính sách, công nghệ và đầu tư doanh nghiệp, cũng như mức độ sẵn sàng của người tiêu dùng trong việc chấp nhận một mô hình giao thông bền vững hơn.