Hành trình xanh hóa tiêu dùng trong ngành F&B

Từ chiếc túi 500 đồng đến sự dịch chuyển trong hành vi tiêu dùng

Việc thu phí 500 đồng cho túi giấy tại Starbucks hay ưu đãi 8.000 đồng khi khách mang cốc cá nhân đến Highlands Coffee không đơn thuần là điều chỉnh nhỏ trong chính sách bán hàng. Đằng sau những con số tưởng như không đáng kể đó là một xu hướng lớn hơn đang hình thành trong ngành F&B: thúc đẩy tiêu dùng xanh và giảm thiểu rác thải dùng một lần.

Khi khách hàng phải trả thêm phí cho túi mang đi, họ buộc phải cân nhắc liệu việc sử dụng bao bì có thực sự cần thiết. Đây là cách tiếp cận nhằm điều chỉnh hành vi thay vì chỉ kêu gọi tự nguyện. Tuy nhiên, nhìn vào một đơn đồ uống mang đi với cốc nhựa, nắp nhựa, khay bìa, giấy gói và túi giấy, có thể thấy rằng phụ thu túi giấy mới chỉ là bước khởi đầu trong quá trình xanh hóa toàn diện chuỗi cung ứng bao bì.

Xu hướng thu phí và khuyến khích tái sử dụng lan rộng

Starbucks không phải doanh nghiệp đầu tiên áp dụng thu phí túi giấy. Trước đó, Decathlon, H&M hay Aeon đã triển khai chính sách tương tự, trong khi MM Mega Market và TokyoLife lựa chọn không cung cấp túi nylon. Các mô hình này cho thấy ngành bán lẻ và F&B đang thử nghiệm nhiều giải pháp khác nhau để giảm lượng bao bì phát sinh.

Bên cạnh phụ thu, nhiều thương hiệu lựa chọn cơ chế khuyến khích tích cực. Highlands Coffee giảm giá 8.000 đồng cho khách mang cốc cá nhân vào thứ Hai hàng tuần, còn Starbucks áp dụng ưu đãi tương tự không giới hạn thời gian. Khi người tiêu dùng được hưởng lợi trực tiếp từ hành vi thân thiện môi trường, khả năng duy trì thói quen xanh sẽ cao hơn. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam thải khoảng 30 tỷ túi nylon mỗi năm, trong đó phần lớn chỉ sử dụng một lần trước khi bị loại bỏ.

Bài toán điều chỉnh chính sách phù hợp thực tiễn

Theo các chuyên gia, việc thu phí bao bì chỉ phát huy hiệu quả khi được thiết kế phù hợp với điều kiện thị trường trong nước. Ngoài việc áp dụng mức phí hợp lý với bao bì không thân thiện môi trường, doanh nghiệp có thể phát triển sản phẩm tái sử dụng mang dấu ấn thương hiệu như túi vải, bình nước hoặc cốc cá nhân. Các chương trình tích điểm, đổi quà cũng có thể được tích hợp để gia tăng động lực thay đổi hành vi.

Truyền thông đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Khi khách hàng hiểu rõ khoản phí được sử dụng cho hoạt động trồng rừng hay dự án môi trường cụ thể, họ có xu hướng ủng hộ hơn. Việc minh bạch mục tiêu và kết quả giúp doanh nghiệp không chỉ giảm rác thải mà còn xây dựng hình ảnh thương hiệu dẫn dắt bền vững trong ngành.

Cuộc đua dài hơi hướng tới tiêu dùng xanh

Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy thu phí túi giấy thường đi kèm chính sách hạn chế túi nylon nhằm tránh thay thế hình thức lãng phí này bằng hình thức khác. Các biện pháp đồng bộ từ chính sách, doanh nghiệp đến cộng đồng có thể tạo ra tác động rõ rệt trong giảm phát thải và rác thải nhựa.

Hành trình xanh hóa tiêu dùng là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự tham gia của cả doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khi các thương hiệu F&B chủ động thử nghiệm chính sách mới, họ không chỉ điều chỉnh mô hình kinh doanh mà còn góp phần định hình chuẩn mực tiêu dùng mới trong xã hội. Về dài hạn, những sáng kiến này có thể trở thành nền tảng giúp doanh nghiệp củng cố vị thế thương hiệu dẫn dắt bền vững, đồng thời tạo động lực để ngành F&B tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững.