Agribank đồng hành cùng nông dân Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long. Hạn hán kéo dài, xâm nhập mặn ngày càng sâu và thời tiết cực đoan khiến nhiều mô hình canh tác truyền thống không còn duy trì được hiệu quả như trước. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi sang các mô hình nông nghiệp thích ứng không chỉ là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để bảo đảm sinh kế lâu dài cho người dân. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất của quá trình chuyển đổi vẫn là nguồn vốn đầu tư ban đầu, từ cải tạo hạ tầng sản xuất, ứng dụng công nghệ đến mua giống và thiết bị. Việc Agribank mở rộng các chương trình tín dụng xanh dành cho khu vực nông nghiệp vì vậy không chỉ góp phần tháo gỡ khó khăn về tài chính mà còn tạo động lực để người dân mạnh dạn thay đổi mô hình sản xuất, hướng tới nền nông nghiệp có khả năng chống chịu cao hơn trước biến đổi khí hậu.

Nguồn vốn tín dụng giúp nông dân chuyển đổi sang mô hình sản xuất thích ứng hạn, mặn

Khoảng một thập kỷ trước, nhiều hộ nông dân tại khu vực U Minh Thượng vẫn duy trì mô hình trồng hai vụ lúa mỗi năm. Tuy nhiên, khi tình trạng hạn hán và xâm nhập mặn diễn ra thường xuyên hơn, năng suất lúa liên tục suy giảm, khiến rủi ro mất mùa ngày càng lớn. Gia đình anh Lưu Hoàng Giang tại xã Tây Yên, tỉnh An Giang là một trong những hộ quyết định chuyển sang mô hình luân canh tôm – lúa nhằm thích ứng với điều kiện tự nhiên thay đổi. Theo cách làm này, mùa mưa được tận dụng để trồng lúa khi nguồn nước ngọt dồi dào, còn mùa khô sẽ chuyển sang nuôi tôm khi nước mặn xâm nhập. Mô hình không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào một loại cây trồng mà còn tận dụng chính sự thay đổi của điều kiện tự nhiên để tạo thêm giá trị kinh tế. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đòi hỏi nguồn vốn lớn để cải tạo ao nuôi, xây dựng hệ thống cấp thoát nước, lắp đặt thiết bị quan trắc độ mặn và đầu tư con giống chất lượng cao. Thông qua các chương trình tín dụng ưu đãi, Agribank đã hỗ trợ nhiều hộ dân tiếp cận nguồn vốn cần thiết để thực hiện quá trình chuyển đổi này. Đây cũng là minh chứng cho vai trò ngày càng lớn của tài chính xanh trong việc thúc đẩy các mô hình nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu và tạo nền tảng để Agribank từng bước xây dựng hình ảnh thương hiệu dẫn dắt bền vững trong lĩnh vực tài chính nông nghiệp.

Mô hình tôm, lúa cho thấy kinh tế và môi trường có thể phát triển song hành

Điểm khác biệt của mô hình tôm – lúa nằm ở khả năng tận dụng quy luật tự nhiên thay vì tìm cách chống lại chúng. Khi nước mặn xuất hiện vào mùa khô, người dân chuyển sang nuôi tôm thay vì cố duy trì sản xuất lúa với chi phí lớn và hiệu quả thấp. Đến mùa mưa, lượng nước ngọt trở lại giúp đất được rửa mặn và tiếp tục phục vụ sản xuất lúa. Chu trình này tạo nên mối liên kết tự nhiên giữa hai hoạt động sản xuất khi chất hữu cơ từ vụ nuôi tôm trở thành nguồn dinh dưỡng cho cây lúa, còn rơm rạ sau thu hoạch lại là nguồn thức ăn tự nhiên cho tôm. Nhờ đó, lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật được cắt giảm đáng kể, góp phần bảo vệ chất lượng đất, nguồn nước và hệ sinh thái nông nghiệp. Thực tế tại An Giang cho thấy nhiều hộ dân đạt mức thu nhập ổn định từ 100 đến 130 triệu đồng mỗi héc-ta mỗi năm nhờ kết hợp sản xuất lúa và nuôi tôm, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ thất thu do hạn hán hoặc xâm nhập mặn. Đến năm 2025, diện tích mô hình tôm lúa của toàn tỉnh đạt hơn 106.000 héc-ta với sản lượng gần 70.000 tấn mỗi năm, cho thấy đây đang trở thành hướng phát triển quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh khí hậu tiếp tục biến đổi.

Agribank mở rộng vai trò từ cấp tín dụng sang đồng hành với quá trình chuyển đổi nông nghiệp xanh

Xu hướng tài chính bền vững trên thế giới cho thấy các tổ chức tín dụng không còn chỉ đóng vai trò cung cấp vốn mà ngày càng tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi của nền kinh tế. Agribank cũng đang đi theo hướng này khi triển khai nhiều chương trình hỗ trợ quy mô lớn dành cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, ngân hàng dành tối thiểu 30.000 tỷ đồng để triển khai chương trình tín dụng phục vụ Đề án phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Nguồn vốn này tập trung vào các hoạt động liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ lúa gạo, góp phần nâng cao giá trị chuỗi nông sản thay vì chỉ hỗ trợ từng hộ sản xuất riêng lẻ. Bên cạnh đó, Agribank còn chủ động cơ cấu lại thời hạn trả nợ, gia hạn khoản vay, giữ nguyên nhóm nợ và xem xét giảm lãi suất đối với khách hàng chịu ảnh hưởng bởi hạn hán và xâm nhập mặn tại nhiều địa phương như An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cà Mau. Những chính sách này giúp người dân duy trì dòng vốn sản xuất trong giai đoạn khó khăn, đồng thời tạo điều kiện để tiếp tục đầu tư vào các mô hình có khả năng chống chịu tốt hơn trước biến đổi khí hậu.

Tài chính xanh sẽ là nền tảng cho quá trình chuyển đổi nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Quá trình thích ứng với biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long không thể chỉ dựa vào nỗ lực của người dân hay các giải pháp kỹ thuật riêng lẻ mà cần sự tham gia đồng bộ của hệ thống tài chính, cơ quan quản lý và các tổ chức quốc tế. Ngoài việc mở rộng tín dụng trong nước, Agribank còn chủ động huy động nguồn lực quốc tế thông qua khoản tín dụng tài chính khí hậu AGREENFI trị giá 50 triệu euro từ Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), hướng tới tài trợ cho các dự án nông nghiệp thông minh, nông nghiệp tuần hoàn và các công trình kiểm soát mặn, giữ ngọt tại Đồng bằng sông Cửu Long. Song song với hoạt động tín dụng, ngân hàng cũng triển khai nhiều chương trình an sinh xã hội như hỗ trợ nước sạch, trao tặng bồn chứa nước cho người dân tại các vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn mặn. Sau gần 40 năm hoạt động, với tổng tài sản vượt 2,7 triệu tỷ đồng và dư nợ tín dụng vượt 2 triệu tỷ đồng, Agribank tiếp tục giữ vai trò ngân hàng thương mại Nhà nước chủ lực trong đầu tư cho khu vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch theo hướng phát thải thấp và thích ứng với biến đổi khí hậu, việc kết hợp giữa nguồn vốn dài hạn, công nghệ và các mô hình sản xuất tuần hoàn sẽ tạo nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp, đồng thời củng cố vị thế của Agribank như một thương hiệu dẫn dắt bền vững trên hành trình đồng hành cùng quá trình chuyển đổi xanh của đất nước.