Doanh nghiệp lớn và đề xuất hình thành mạng lưới ESG quốc gia

Cần một hệ sinh thái ESG thay vì những nỗ lực đơn lẻ

Tại Diễn đàn ESG Việt Nam tổ chức ngày 23/4, đại diện các tập đoàn lớn và cơ quan nghiên cứu chính sách đã cùng thảo luận về hướng đi dài hạn cho phát triển bền vững. Một trong những đề xuất đáng chú ý là việc hình thành một mạng lưới ESG quốc gia do các doanh nghiệp đầu ngành dẫn dắt, thay vì mỗi đơn vị tự triển khai riêng lẻ. Theo Tổng giám đốc FPT Nguyễn Văn Khoa, Việt Nam cần một cấu trúc liên kết đủ mạnh để tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi bền vững ở quy mô quốc gia.

Quan điểm này nhấn mạnh vai trò của các tập đoàn có năng lực tài chính, quản trị và công nghệ như FPT, Vingroup, Vinamilk hay T&T trong việc làm hạt nhân kết nối hệ sinh thái. Thay vì “đi lẻ”, các doanh nghiệp lớn được khuyến nghị liên kết với nhau, tạo thành mạng lưới ESG nội địa đủ sức lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ. Mạng lưới này không chỉ hỗ trợ nội bộ mà còn đóng vai trò cầu nối với các tập đoàn và tổ chức quốc tế, qua đó nâng cao vị thế Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Chính sách cần đồng bộ với thực tiễn doanh nghiệp

Ở góc độ chính sách, đại diện Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân Ban IV cho rằng một trong những điểm nghẽn lớn nhất của phát triển bền vững tại Việt Nam là thiếu tư duy tiếp cận tổng thể. Thực hành ESG cần đặt trong bối cảnh toàn cầu nhưng phải được điều chỉnh phù hợp với điều kiện từng nhóm doanh nghiệp trong nước. Điều này đòi hỏi hệ sinh thái chính sách linh hoạt, thay vì áp dụng cùng một chuẩn mực cho mọi quy mô.

Thực tế, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI đã xây dựng mạng lưới ESG với sự tham gia của các doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước làm hạt nhân. Tuy nhiên, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp khó trong tiếp cận nguồn lực, đặc biệt là vốn xanh. Theo đại diện VCCI, ngay cả khi tổ chức này trực tiếp kết nối một startup công nghệ xanh với ngân hàng, hồ sơ vay vẫn không được phê duyệt do tiêu chí quản trị rủi ro và tiêu chí xanh chưa rõ ràng. Trường hợp này sau đó phải tìm đến nguồn tài trợ từ sáng kiến P4G để có vốn phát triển.

Vốn xanh và khoảng cách thực thi ESG

Liên quan đến bài toán tài chính, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội đề xuất cơ chế bảo lãnh tín dụng xanh ở mức 30–50% để giảm áp lực tài sản thế chấp cho doanh nghiệp. Đồng thời, các chuẩn mực xanh cần được đơn giản hóa, đặc biệt với khối vừa và nhỏ, vốn khó đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn ESG quốc tế trong giai đoạn đầu. Theo khảo sát, khoảng 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa biết đăng ký ở đâu để được hỗ trợ về ESG, cho thấy khoảng cách lớn giữa chính sách và khả năng tiếp cận thực tế.

Từ góc độ quản trị, lãnh đạo FPT nhấn mạnh ESG không phải là một xu hướng ngắn hạn mà là yêu cầu tất yếu trong chiến lược dài hạn. Do đó, việc triển khai phải xuất phát từ cam kết của cấp lãnh đạo cao nhất. Khi các tập đoàn lớn chủ động dẫn dắt, họ không chỉ cải thiện hiệu quả nội tại mà còn có thể đóng vai trò như một thương hiệu dẫn dắt bền vững, tạo lực kéo cho toàn bộ chuỗi cung ứng và đối tác cùng chuyển đổi.

Vai trò của doanh nghiệp đầu ngành trong kết nối quốc tế

Việc hình thành một mạng lưới ESG quốc gia do các tập đoàn lớn dẫn dắt được xem là bước đi chiến lược để Việt Nam tăng cường liên kết quốc tế. Khi các doanh nghiệp đầu ngành hợp lực, họ có thể xây dựng tiêu chuẩn chung, chia sẻ nguồn lực và đồng thời nâng cao khả năng đàm phán với đối tác toàn cầu. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về minh bạch môi trường, xã hội và quản trị.

Trong dài hạn, một hệ sinh thái ESG được tổ chức bài bản có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam không chỉ đáp ứng yêu cầu tuân thủ mà còn nâng cao giá trị thương hiệu trên thị trường quốc tế. Khi các tập đoàn như FPT, Vingroup hay Vinamilk tham gia với vai trò hạt nhân, mạng lưới này có thể trở thành nền tảng để hình thành thêm nhiều thương hiệu dẫn dắt bền vững, góp phần thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng xanh và hội nhập bền vững của nền kinh tế Việt Nam.