Đề xuất xe taxi, xe ôm sẽ phải dùng năng lượng xanh vào 2027

Hà Nội đang chuyển từ khuyến khích sang bắt buộc trong quá trình xanh hóa giao thông

Trong nhiều năm, quá trình chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh tại Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy thông qua các chính sách khuyến khích và sự chủ động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, Hà Nội đang cho thấy một cách tiếp cận quyết liệt hơn khi đề xuất lộ trình bắt buộc chuyển đổi đối với nhiều nhóm phương tiện kinh doanh vận tải. Theo dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến, từ ngày 1/7/2026, toàn bộ taxi và xe hợp đồng chở người dưới 8 chỗ đầu tư mới hoặc thay thế sẽ phải sử dụng năng lượng sạch hoặc năng lượng xanh. Điều này đồng nghĩa với việc sau thời điểm trên, các doanh nghiệp vận tải sẽ không còn được bổ sung xe chạy xăng hoặc dầu vào đội xe kinh doanh. Đây được xem là một trong những bước đi mạnh mẽ nhất từ trước đến nay trong nỗ lực giảm phát thải giao thông tại một đô thị lớn của Việt Nam.

Đằng sau đề xuất này là áp lực ngày càng lớn từ tình trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội. Giao thông đường bộ hiện được xem là một trong những nguồn phát thải đáng kể tại khu vực nội đô, nơi mật độ phương tiện luôn ở mức cao và tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng. Trong bối cảnh các thành phố lớn trên thế giới đang đẩy mạnh chiến lược giảm phát thải carbon, Hà Nội cũng đứng trước yêu cầu phải tái cấu trúc hệ thống giao thông theo hướng bền vững hơn. Điều đáng chú ý là thành phố không chỉ tập trung vào việc thay đổi phương tiện mà đang hướng tới việc thay đổi toàn bộ mô hình di chuyển đô thị. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp vận tải, nền tảng gọi xe và các nhà sản xuất phương tiện tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi, từng bước trở thành những thương hiệu dẫn dắt sự bền vững trong lĩnh vực giao thông xanh.

Taxi và xe công nghệ sẽ là nhóm tiên phong trong quá trình giảm phát thải

Theo lộ trình được đề xuất, ngoài việc yêu cầu tất cả phương tiện đầu tư mới sử dụng năng lượng sạch từ giữa năm 2026, Hà Nội còn đặt ra các mốc chuyển đổi cụ thể đối với đội xe hiện hữu. Trước ngày 1/1/2028, tối thiểu 50 phần trăm số lượng taxi và xe công nghệ chở khách dưới 8 chỗ phải sử dụng năng lượng xanh. Đến năm 2030, tỷ lệ này sẽ đạt 100 phần trăm. Không chỉ dừng lại ở ô tô, các loại xe máy hoạt động kinh doanh vận tải thông qua nền tảng công nghệ cũng nằm trong diện chuyển đổi. Các đơn vị vận hành ứng dụng gọi xe sẽ phải bảo đảm ít nhất 20 phần trăm phương tiện sử dụng điện hoặc năng lượng xanh trước năm 2027, nâng lên 50 phần trăm vào năm 2028 và hoàn thành chuyển đổi hoàn toàn vào năm 2030. Đây là tín hiệu cho thấy Hà Nội đang xem nhóm phương tiện kinh doanh vận tải là khu vực ưu tiên trong chiến lược giảm phát thải bởi đây là nhóm có tần suất hoạt động cao nhất trong hệ thống giao thông đô thị.

Việc lựa chọn taxi và xe công nghệ làm nhóm chuyển đổi đầu tiên cũng mang nhiều ý nghĩa về mặt thị trường. Đây là những phương tiện có quãng đường vận hành lớn mỗi ngày nên hiệu quả giảm phát thải sẽ rõ rệt hơn so với xe cá nhân. Đồng thời, các doanh nghiệp vận tải cũng có khả năng tổ chức chuyển đổi đội xe nhanh hơn nhờ quy mô tập trung và mô hình quản lý đồng bộ. Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp vận tải trên thế giới đã coi xe điện không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là công cụ tối ưu chi phí vận hành trong dài hạn. Khi giá nhiên liệu hóa thạch ngày càng biến động, lợi thế về chi phí năng lượng và bảo dưỡng đang khiến xe điện trở nên hấp dẫn hơn đối với các doanh nghiệp có tần suất sử dụng phương tiện cao.

Giao thông công cộng sẽ quyết định thành công của lộ trình hạn chế phương tiện phát thải

Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng của Hà Nội là việc hạn chế phương tiện phát thải không được triển khai độc lập mà gắn liền với quá trình mở rộng hệ thống giao thông công cộng. Thành phố đang đặt mục tiêu hoàn thành gần 97 km các tuyến metro số 2, số 3 và số 5 trước năm 2030. Đồng thời, hàng trăm kilomet đường sắt đô thị khác cũng đang được chuẩn bị đầu tư nhằm hình thành mạng lưới kết nối rộng khắp từ khu vực trung tâm đến các đô thị vệ tinh như Sơn Tây, Hòa Lạc hay Xuân Mai. Khi hoàn thiện, hệ thống này sẽ tạo nền tảng để giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, vốn là nguyên nhân khiến giao thông và môi trường đô thị chịu nhiều áp lực trong nhiều năm qua.

Kinh nghiệm từ nhiều thành phố trên thế giới cho thấy việc hạn chế phương tiện phát thải chỉ có thể thành công khi người dân có lựa chọn thay thế đủ thuận tiện. Chính vì vậy, Hà Nội cho biết phạm vi áp dụng các biện pháp hạn chế sẽ được tính toán dựa trên khả năng đáp ứng của hạ tầng giao thông công cộng. Các khu vực triển khai phải đáp ứng các điều kiện về tổ chức giao thông, năng lực vận tải và hệ thống giám sát trước khi đưa vào thực tế. Đây là cách tiếp cận tương đối thận trọng nhằm tránh tạo ra những tác động tiêu cực đối với nhu cầu đi lại và hoạt động kinh tế của người dân. Đồng thời, thành phố cũng đề xuất công khai bản đồ hạn chế phương tiện cùng lộ trình thực hiện ít nhất 12 tháng trước khi áp dụng để các doanh nghiệp và người dân có thời gian chuẩn bị.

Cuộc chuyển đổi giao thông xanh sẽ tạo ra một thị trường mới

Việc Hà Nội đẩy nhanh lộ trình xanh hóa giao thông không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn mở ra những cơ hội kinh tế đáng kể. Quá trình chuyển đổi hàng trăm nghìn phương tiện sang năng lượng sạch sẽ tạo ra nhu cầu lớn đối với xe điện, hạ tầng sạc, dịch vụ bảo trì, công nghệ pin và các giải pháp quản lý năng lượng. Đây là thị trường có tiềm năng phát triển mạnh trong nhiều năm tới khi các yêu cầu giảm phát thải ngày càng trở thành tiêu chuẩn trong quản lý đô thị hiện đại. Không chỉ các doanh nghiệp vận tải mà nhiều ngành công nghiệp liên quan cũng sẽ chịu tác động trực tiếp từ xu hướng này.

Ở góc độ dài hạn, đề xuất của Hà Nội phản ánh một thay đổi lớn trong tư duy phát triển đô thị. Giao thông không còn được đánh giá đơn thuần qua khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại mà còn phải đóng góp vào mục tiêu chất lượng không khí, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống. Trong bối cảnh các thành phố trên thế giới đang cạnh tranh về khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, quá trình xanh hóa giao thông sẽ trở thành một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực quản trị đô thị. Đây cũng là thời điểm các thương hiệu dẫn dắt sự bền vững có cơ hội tạo ra lợi thế mới thông qua việc đầu tư vào công nghệ sạch, mô hình vận tải xanh và các giải pháp di chuyển phù hợp với tương lai của các đô thị hiện đại.